Gra jest po angielsku (dostępna także po koreańsku, japońsku i chińsku).
Grecja klasyczna 431 p.n.e.
W 431 roku p.n.e. marmur Partenonu wciąż lśni bielą. Ateny Peryklesa rządzą Morzem Egejskim dzięki swoim trierom, a Sparta zbiera hoplitów Peloponezu. Na wschodzie przygląda się perski Wielki Król, a na północy nikt jeszcze nie zwraca uwagi na Macedonię.
Epoka w skrócie
Grecja nie była jednym państwem, lecz setkami polis — miast-państw. W Atenach obywatele podniesieniem rąk na Zgromadzeniu Ludowym decydowali o wojnie i pokoju; w Sparcie dwaj królowie i eforowie wiedli obywateli-wojowników, którzy całe życie ćwiczyli, utrzymywani z pracy helotów, zniewolonych chłopów. Miasta takie jak Teby, Korynt czy Syrakuzy dzieliły się na oligarchów i demokratów. Dlatego w tej epoce gry miejsce rycerza zajmuje hoplita, miejsce turnieju — igrzyska olimpijskie, a wiele polis jako republiki wybiera swoich przywódców.
Po wojnach perskich Ateny zbudowały morskie imperium z danin Związku Delijskiego, a Sparta przewodziła Związkowi Peloponeskiemu. Gdy w 431 roku p.n.e. oba sojusze się starły, cała Grecja musiała wybrać stronę. Poza Grecją leżały achemenidzka Persja, władająca od Azji Mniejszej po Egipt, Kartagina na zachodzie Morza Śródziemnego, królestwo Odrysów w Tracji i Scytowie na północ od Morza Czarnego, a także niezliczone plemiona celtyckie, germańskie i iberyjskie. Rzym to wciąż mała republika w środku Italii.
Najważniejsze wydarzenia w grze
- Wojna peloponeska Zaczyna się w 431 roku najazdem Archidamosa na Attykę, prowadzi przez zarazę w Atenach i śmierć Peryklesa w latach 430–429, Pylos w 425, wyprawę sycylijską 415–413 i Ajgospotamoj w 405, a kończy kapitulacją Aten w 404 roku.
- Hegemonia Sparty i Teb Pokój królewski (387), zajęcie Kadmei przez Spartę (382) i wyzwolenie Teb (379); pod Leuktrami w 371 roku Epaminondas pokonuje Spartę i wyzwala Mesenię.
- Macedonia i Aleksander Filip II ujarzmia Greków pod Cheroneą w 338 roku, a Aleksander przez Granik, Issos i Gaugamelę obala imperium perskie. Po jego śmierci w Babilonie w 323 roku nadchodzą wojny diadochów.
- Wzrost Rzymu Kronika gry sięga do samego końca epoki: wojna z Pyrrusem, trzy wojny punickie i zwycięstwo Hannibala pod Kannami, zburzenie Koryntu i Kartaginy w 146 roku oraz bitwa pod Akcjum w 30 roku p.n.e.
- Lata przed naszą erą Lata tej epoki liczy się p.n.e. Z upływem czasu liczby maleją, a po 1 roku p.n.e. następuje 1 rok n.e.
Nurt historii i punkty zwrotne
Nurtem historii tej epoki jest „Wojna peloponeska”. Na początku dostajesz zaproszenie, by stanąć po stronie Aten morza (Związek Delijski) albo Sparty lądu (Związek Peloponeski), a na każdym etapie — przez zarazę, wyprawę sycylijską i Ajgospotamoj aż do rozstrzygnięcia w 404 roku — czeka cię wybór.
- Gdyby wyprawa sycylijska się powiodła (413 p.n.e.) Czy wielka ateńska armada zdobędzie Syrakuzy? Jeśli wyprawa zwycięży, zboże i okręty Sycylii przypadną Atenom, Sparta nigdy nie ufortyfikuje Dekelei, a wojna skończy się zwycięstwem Aten.
- Gdyby Sparta wygrała pod Leuktrami (371 p.n.e.) Czy Teby złamią spartańską falangę? Jeśli wygra Sparta, Mesenia nigdy nie zostanie wyzwolona, a zamiast krótkiej hegemonii Teb trwać będzie Grecja Sparty.
To, co zrobiłeś i po której stronie, przesuwa szanse w każdym punkcie zwrotnym, a zmieniony wynik przenosi się na kolejne wydarzenia historyczne, a nawet na mapę następnej epoki.
Jak grać w tej epoce
Polis są małe, a sojusze gęste, więc o twoim losie decyduje bardziej związek, po którego stronie stoisz, niż każda zdobyta ziemia. Urodzony poza Grecją grasz w zupełnie inną grę: obracaj złotem Wielkiego Króla w perskiej satrapii, zagrażaj greckim miastom jako król Tracji lub Scytii albo rozbuduj małe królestwo Macedonii i zdobądź Grecję przed Aleksandrem.
Najważniejsze potęgi
| Potęga | W grze |
|---|---|
| Ateny | Morskie imperium pod wodzą Peryklesa. Daniny Związku Delijskiego i flota trier dają mu władzę nad Morzem Egejskim i drogą na Morze Czarne, a Zgromadzenie decyduje o wojnie i pokoju. |
| Sparta | Państwo wojowników rządzone przez dwóch królów i eforów. Przywódczyni Związku Peloponeskiego; na lądzie nikt nie oprze się jej falandze. |
| Teby i Korynt | Sojusznicy Sparty. Teby, na czele Związku Beockiego, to sąsiad i zaprzysięgły wróg Aten; Korynt między dwoma morzami to kupieckie miasto w sojuszu z Syrakuzami. |
| Persja | Największe państwo na mapie. Król królów Artakserkses rozkazuje satrapom i królom Egiptu, Sardes, Fenicji i Cypru i złotem wkupuje się w greckie spory. |
| Macedonia i Tracja | Królestwa północy. Macedonia Perdikkasa jest jeszcze mała, ale królestwo Odrysów Sitalkesa, sojusznik Aten, potrafi wystawić ogromną armię. |
| Kartagina i Syrakuzy | Dwie potęgi zachodniego morza. Z pokolenia na pokolenie spierają się o Sycylię — i właśnie ku tej wyspie płynie ateńska wyprawa. |
| Plemiona celtyckie, germańskie i scytyjskie | Świat za Alpami i na stepie. Małe, lecz rozsiane po ogromnych ziemiach; z biegiem epoki Galowie docierają na południu aż do Rzymu i Delf. |
Życie w tamtej epoce
Większość Greków stanowili rolnicy uprawiający oliwki, winorośl i jęczmień, a gdy przychodziła wojna, obywatel stawał w szeregu hoplitów z włócznią i tarczą kupionymi za własne pieniądze. Ubodzy obywatele Aten, których nie było stać na zbroję, wiosłowali na trierach, i to ci wioślarze stali się siłą ateńskiej demokracji. Każde miasto miało agorę, gimnazjon, teatr i świątynie, a święta takie jak Panatenaje czy igrzyska olimpijskie gromadziły ludzi. Dlatego wyrocznie, przedstawienia i zawody tak często pojawiają się wśród wydarzeń.
Poniżej wolnych żyli niewolnicy, których praca napędzała ateńskie kopalnie srebra i spartańskie pola. W Atenach na agorze spierali się Sokrates i sofiści, a Tukidydes pisał historię właśnie tej wojny. Od kobiet oczekiwano, że pozostaną w domu, lecz miały własne święta, takie jak Tesmoforie, a Spartanki posiadały ziemię i majątek.