Jan III Sobieski
Jan III Sobieski (1629 – 1696) był królem Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1674–1696. Zasłynął zwycięstwem nad Turkami pod Chocimiem w 1673 roku i został wybrany na króla, a 12 września 1683 roku w bitwie pod Wiedniem poprowadził husarię do szarży ze wzgórza Kahlenberg, która przełamała tureckie oblężenie Wiednia. Zwycięstwo uczyniło go „Wybawcą Wiednia”, a dla Turków „Lwem Lechistanu”.
| Daty życia | 1629 – 1696 |
|---|---|
| Miejsca działalności | Rzeczpospolita (Kraków, Warszawa, Wilanów) · Wiedeń |
| Znany z | Bitwa pod Wiedniem w 1683 roku; szarża husarii |
| Start w grze | 1683 · wiek: 54 · Król Polski i wielki książę litewski (władca) — Husarz |
Życie w skrócie
- 1629 Urodzony 17 sierpnia w Olesku na Rusi jako syn Jakuba Sobieskiego, kasztelana krakowskiego.
- 1652 Jego starszy brat Marek trafia po bitwie pod Batohem do niewoli tatarskiej i ginie.
- 1665 Poślubia urodzoną we Francji Marię Kazimierę, a w tym samym roku zostaje marszałkiem wielkim koronnym.
- 1668 Zostaje hetmanem wielkim koronnym, naczelnym wodzem wojsk koronnych.
- 1673 W listopadzie zadaje Turkom wielką klęskę pod Chocimiem.
- 1674 Wybrany na króla podczas wolnej elekcji, koronowany w 1676 roku.
- 1683 12 września w bitwie pod Wiedniem sprowadza wojska sprzymierzone ze wzgórza Kahlenberg i wielką szarżą husarii przełamuje oblężenie.
- 1686 Zawiera z Rosją „pokój wieczysty”, wciągając ją do Ligi Świętej, i wyrusza na wyprawę do Mołdawii.
- 1696 Umiera 17 czerwca w pałacu w Wilanowie pod Warszawą. Podczas elekcji w następnym roku jego syn Jakub nie zdobywa tronu.
Rodzina
Członkowie rodziny, którzy pojawiają się z tą postacią na początku gry. Lata podano według przekazów; tam, gdzie się nie zachowały, widnieje znak ?.
| Pokrewieństwo | Imię | Daty życia | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Ojciec | Jakub Sobieski | ok. 1590 – 1646 | Kasztelan krakowski |
| Matka | Zofia Teofila z Daniłowiczów | 1607 – 1661 | Wnuczka hetmana Żółkiewskiego |
| Starszy brat | Marek | 1628 – 1652 | Zmarł w niewoli po bitwie pod Batohem, 1652 |
| Żona | Maria Kazimiera | 1641 – 1716 | Urodzona we Francji; „Marysieńka” z jego listów |
| Syn | Jakub | 1667 – 1737 | Nie zdobył tronu po ojcu podczas elekcji |
| Córka | Teresa Kunegunda | 1676 – 1730 | Poślubiła Maksymiliana II Emanuela, elektora Bawarii |
| Syn | Aleksander | 1677 – 1714 | |
| Syn | Konstanty | 1680 – 1726 |
W grze
Zaczynasz latem 1683 roku w Krakowie jako pięćdziesięcioczteroletni król Polski. Wielka armia wielkiego wezyra Kara Mustafy otoczyła Wiedeń, a cesarz opuścił miasto. Od początku władasz Rzecząpospolitą i dowodzisz husarią, a są z tobą żona Marysieńka, szesnastoletni najstarszy syn Jakub, Aleksander i Konstanty oraz córka Teresa Kunegunda.
Punkt zwrotny „Oblężenie Wiednia” rozstrzyga się w pierwszym roku, więc zaraz po starcie „Droga na Kahlenberg” pyta, czy czekać na wojsko litewskie, czy ruszyć naprzód. Jeśli Wiedeń się utrzyma, prawdziwa historia biegnie przez szarżę z Kahlenbergu, namiot wielkiego wezyra, Ligę Świętą, pokój wieczysty, lato w Jassach i koronę elekcyjną aż do czerwca 1696 roku w Wilanowie; jeśli Wiedeń padnie, do końca biegnie inna gałąź przez półksiężyc nad Kahlenbergiem i propozycję z Wersalu.
Polskiej korony nie dziedziczy się; rozstrzyga o niej elekcja. W „Koronie elekcyjnej” z 1688 roku i „Kłótniach przy stole” z 1695 roku spory między Jakubem a Marysieńką wstrząsają następną elekcją, a w „Celadonie i Astrei” z 1689 roku wymieniasz listy z żoną.
- Przewodnik po scenariuszu Husarz
- Przewodnik po epoce Epoka Króla Słońce i baroku
- Powiązane punkty zwrotne A gdyby Osmanowie zdobyli Wiedeń w 1683 roku?
Najczęstsze pytania
Kiedy i jak rozegrała się bitwa pod Wiedniem?
12 września 1683 roku polsko-cesarska armia sprzymierzona, która przybyła na odsiecz Wiedniowi oblężonemu od blisko dwóch miesięcy, zeszła ze wzgórza Kahlenberg na północny zachód od miasta i zaatakowała wojsko tureckie. Pod wieczór wielka szarża husarii prowadzonej przez Sobieskiego rozbiła obóz turecki, a po tej klęsce Imperium Osmańskie zaczęło się wycofywać z Europy Środkowej.
Czym była husaria?
Ciężką jazdą Rzeczypospolitej od XVI do początku XVIII wieku, która nosiła na plecach zbroi skrzydłopodobne stelaże z piór i szarżowała z długimi kopiami. Słynie z szarż pod Kircholmem (1605), Kłuszynem (1610) i Wiedniem (1683).
Kto powiedział „Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył”?
Sobieski miał przesłać te słowa papieżowi Innocentemu XI po zwycięstwie pod Wiedniem. Przerabiają one Cezarowe „Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem”, przypisując zwycięstwo Bogu.
Źródła
Listy Jana III Sobieskiego do Marii Kazimiery; ogólne opracowania historii Polski i Imperium Osmańskiego.
← Albrecht von WallensteinJohn Churchill (książę Marlborough) →